lundi 10 juillet 2023

KIAM SILENTAS LA SIRENOJ ... - (76) - Maxence VAN DER MEERSCH


                     La stacidomo de Roubaix (Dok. el Interreto)


Denoots ricevis pugnobaton sur la makzelflanko. Li ne rebatis; finfine la motoro denove funkciis kaj brue ronkis. Denoots rapide residiĝis sur la seĝon, liberigis la bremson kaj kluĉis. Alvenis aliaj strikantoj, kiuj provis grimpi sur la aŭton. Senpova, la policisto baraktis meze de pluraj agresantoj kaj vane petis helpon.

Por retrostiri kaj manovri, mankis al Denoots tempo. La veturilo estis sturmatakota. Necesis antaŭeniri, tutrapide trapasi la kunirantaron, rapide forveturi tra la strato de la Kampoj. Tie for, troviĝis la ĝendarmaro. La policistoj ne povis vidi lin ĉi tie. Kaj la strikuloj ĉiumomente eliris el la manifestacio, kaj ĉirkaŭis la aŭton.

Denoots plengase startis. Aŭdiĝis krioj ĉirkaŭe, kiujn li ne tuj komprenis:

''Ni elĵetu lin! Elĵetu lin!''

Kaj lia veturilo malakceliĝis, dum la motoro vibrante troakceliĝis. Denoots strange sentis kvazaŭ li troviĝas sur ŝipeto. Oni levis la kamioneton por maldektren faligi ĝin. Denoots instinkte maldekstren aldirektis. La Ford tre kurte aldirektas. La veturilo retrovis sian ekvilibron. Sed aliaj strikuloj plu alkuris. Denove la aŭto baskulis, ekrenversiĝis, dum Denoots vane manovris la stirilon, kaj ĝi fine kaj bruege kuŝiĝis meze de la vojo. La kotonaĵoj malorde disfaliĝis.

Ĉiu retroiris por eviti esti renversita.

En la stirejo, la kapo de Denoots frapiĝis kontraŭ la ferlada plafono. Estis tute obskure ĉar la kotonaĵoj lin komplete enfermis. Denoots eksentis, ke li malsekiĝas. Io malvarma fluis sur liaj kruroj kaj dorso. Eniris en liaj naztruoj benzinodoro. En la malnovaj Ford, la benzinujo troviĝas sub la seĝo de la stiranto. Tra la aertruo de l' ŝtopilo fluis la benzino, kiu malsekigis la viron.

''Mi nepre stariĝu!'', li pensis.

Li estis tute konfuzita. Nenion li vidis, blokita inter la stirilo kaj la seĝkusenoj. Apenaŭ li sciis, kie estas la supro kaj la malsupro. Kaj doloris lia kapo. Blindopalpe, li volis restariĝi, frapiĝis kontraŭ la vando de la stirejo, devis resti ŝrumpita.

Abrupte li eligis hororkriegon:

''Fajro!''

Li subite ekvidis, en la mallumo, mirige rapidan kaj viglan flamlangon laŭlonge de sia kruro.

Denoots malespere strebis. Li restariĝis. Lia kapo trairis glacon. Li baraktis meze de intermiksita amaso da tolaĵoj, sukcesis stariĝi, kaj liaj okuloj revidis iom da luma ĉielo, super lia kapo. Tiam, kun obtuza tondrego, la benzinujo eksplodis sub li kaj ŝpruĉigis lin de brulanta likvido.

Giganta flamo jam ŝpruĉis. Kriegantaj homoj ekfuĝis.

La kotono ronke brulis. Alvenis policistoj kaj ĝendarmoj. Oni ne aŭdacis alproksimiĝi. La fajro fulmrapide plifortiĝis en la seka kotonaĵo. Ĉio ekflamis en dudek sekundoj. Tiom forta varmego eliris de la brulanta fajro, ke deskvamiĝis la farbo de la fasadoj kaj frakasiĝis la vitroj de la apudaj fenestroj.

Denoots baraktis meze de tiu ardego. Brulis liaj kruroj. Li sentis sian karnon kuiriĝi, rompiĝi... Per brakoforto, kroĉkaptante la brulantajn tolaĵojn, li provis hisiĝi por savi sin. Homoj ĵetis al li sitelojn da akvo, kiun tuj vaporigis la varmego, sen ke li sentis iun malvarmetecon.

Li eligis bestoplendojn. Virinoj malproksimiĝis kaŝante siajn okulojn por ne plu vidi. La policistoj serĉis ŝnurojn por eltiri lin. Sed estis jam tro malfrue. Eĉ eltirita, li baldaŭ mortos. Li tute brulis. Liaj vestoj, haroj, lipharoj jam flamis. Nenion plu homan havis lia vizaĝo; ĝi estis nur nigra, karbaspekta maso, neelteneble videbla, kie ankoraŭ vivis la elorbitaj okuloj... El la buŝo, senforma truo, eliris abomena stertoro.

Li estis senvesta kaj karbiĝis. Li ĉesis kriegi, barakti, kaj restis kvazaŭ nigra malbelegaĵo meze de la flamoj. Kaj oni vidis lian korpon ŝrumpi kaj malrapide tordiĝi, ankoraŭ longatempe post lia morto.

Necesis atendi, ke la fajrego malfortiĝas por levpreni lin. Oni tuj metis en ĉerkon tiun kalcinitan karnon, kiu antaŭe estis Johano Denoots. Liaj edzino kaj infanoj neniam revidis lin. Estis ja preferinde eviti al ili tiun abomenindan vidaĵon. Ĉiel, ĝi tute ne plu estis homaspekta. Oni nur diris al ili, ke li tuj mortis antaŭ ol bruli, ke li ne suferis.

La notario, kiu garantiis la hipotekon, vendigis la fabrikon Denoots. Iu nova societaro reaĉetis ĝin. Onidire, malantaŭ tiu troviĝis Laforge. Sur la pagsoldo, la banko kaj la kreditoroj sin pagis proporcie. Helena deziris ĉion lasi, por kiel eble plej senŝuldigi sin kaj konservi sendifektan nomon...
Iu advokato, amiko de Denoots, defendis ŝin kontraŭ ŝi mem, kaj kontraŭ la leĝistaro. Li savis de elruiniĝo centon da mil frankoj.


La familio Denoots forlasis la Nordon. Helena, por eduki siajn tri filinojn, reprenis iun mercerejon en Bordeaux.


                                                    Fino de l' ĉapitro.


-------------------------DAŬRIGOTA-------------------------


 

lundi 19 juin 2023

KIAM SILENTAS LA SIRENOJ ... (75) - Maxence VAN DER MEERSCH

                                 La stacidomo de Roubaix
 

                                                        

                       Dua Ĉapitro


Johano Denoots estis en senespera situacio.

Paginte la traton de la F.G.T. kaj parton de la limdata 31a januarpago, li tute ne plu povis pagi la interezojn koncerne la hipotekon. La responsa notario minacis vende proponi la fabrikon.

Daŭre fluis la monkompenso de la angla kliento. Jam ekestis proceso pri nuligado. Denoots antaŭvidis kun teruro la momenton kiam, nuligita la mendaĵo, li restos kun stoko da nevendebla kakia teksaĵo.

Ankaŭ la banko perdis paciencon. Ĝi rifuzis la komplezĉekon, kiun li refoje subskribis de sia amiko; la estro de la loka bankejo, atentigita pro tiuj tratoj ĉiam subskribitaj de l' sama ŝuldanto – dum la fabrikoj Denoots normale ne devis havi kun li komercajn rilatojn – rifuzis diskonti kaj riproĉis al Denoots, iom malafable, cirkuligi ''kavalerion''.

Malgraŭ la ricevrifuzo de la sindikatoj, Denoots ankaŭ denove provis malfermi sian uzinon. Li estis ĉie anoncinta, per afiŝoj, ke li konsentas pri la salajra plialtiĝo, ke li refunkciigos la teksmaŝinojn ekde la unua lundo de februaro. Alvenis multaj laboristoj. Neniu aŭdacis eniri, tiom minacis la strikposteno.

La kaso estis nun malplena. Ĉiusemajne, Denoots elturniĝis por alporti al Helena la necesan monon. Nun estis elĉerpitaj ĉiuj monrimedoj...

Restis rabate vendeblaj teksaĵoj en liaj rezervejoj. Li provis ilin forvendi. Iu ĉiuvendejo de Parizo proponis al li aĉeton de l' tuto. Kompreneble por likvidoprezo. Sed Denoots ne povis rifuzi.

Li ne plu havis ŝoforon. Neniu homo plu venis. Kaj en la tuta regiono de Roubaix-Tourcoing, neniu transport-kompanio ankoraŭ aŭdacis laborigi siajn skipojn.

Tiuj obstakloj ne haltigis Denoots. Li nepre okupiĝis mem liveri la varon. Li ŝarĝis unu el siaj kamionetoj, iu malnova Ford, facile funkciigebla kaj kondukebla. Kaj unuafoje li jam portis al la stacidomo unu ŝarĝon da teksaĵoj.

Fakte li ne estis la sola. Kelkaj firmestroj same faris. Ili foriris kun siaj ĉevaloj aŭ kamionoj. Oni vidis ilin pasi en la stratoj, kun gantoj kaj ĉapelo, por evidentigi ke ili estas fabrikestroj, kiuj rajtas labori. Iujn timemajn akompanis du fakĝendarmoj, sur la seĝo apud ili, kun teda mieno.

Sed Denoots ne plu povis pagi du fakĝendarmojn. Kaj li malŝatis surmeti gantojn kaj ĉapelon. Lin ne timigis la laboristoj. Li opiniis ilin koni kaj esti konata de ili. Kontraŭ li, neniu en la urbo rankoris.

Lia reputacio de humana kaj bonkora fabrikestro estis iom post iom disvastiĝinta.

Do, tiun posttagmezon, Denoots refoje forveturis porti al la stacidomo siajn kotonaĵojn per la Ford. Li surhavis bluan laborveston de ŝoforo super siaj puraj vestoj. Granda kaskedo kaŝis lian vizaĝon.

Lia unua transporto efektiviĝis senprobleme.

Tamen, ĉe la angulo de la strato Nain kun la strato de la Stacidomo, tri viroj kiuj fumis cigaredojn, sidante sur la trotuarrandaĵo, alparolis lin:

''Hej! Pigrulo!''

Sen pripensi, Denoots haltigis la veturilon, kaj eliris. Li koleregis pro esti tiel stulte insultita. Li alproksimiĝis la virojn:

''Idioto!'', li diris, ''kio okazas al vi? Ĉu oni ne plu rajtas perlabori sian vivon? Ĉu mi malutilas al vi?''

''Vi deprenas la panon de niaj infanoj'', agreseme diris unu el la du viroj, iom surprizita.

''Ĉu vi mem havas infanojn?''

''Ne, sed ĉi tiu amiko havas tri.''

''Nu, ankaŭ mi havas tri'', respondis Denoots. ''Ili bezonas manĝi kiel la viaj.''

Nenion oni plu diris. Ankoraŭ tremetante, li reiris sur sian seĝon kaj forveturis. Li eĉ ne volis diri, ke li estas fabrikestro. Li intencis resti sian mastron kaj laŭvole labori.

En la stacidomo, li transportis, pecon post peco, sian ŝarĝon en la vagonon. Ankoraŭ necesis du veturadoj. Li nepre rapidu, ĉar la stacidomo fermiĝis je la kvina. Sen perdi tempon, Denoots revenis al la fabriko, ŝarĝis, ree forveturis.

Kiam li denove alvenis de la strato Nain, antaŭ li vigle mangestis iu policisto:

''Haltu! Haltu!''

Denoots ne sukcesis tuj haltigi sian rapide irantan veturilon. Li haltis nur ĉe la eniro de la placo Chevreul.

Li tuj komprenis. Alvenis kunirantaro de manifestaciantoj; lian veturilon oni ĉirkaŭos. La policisto alkuris.

''Stultulo! Ĉu ne eblis elekti alian vojon? Rapidu returne iri!Ĉu vi ne komprenas, ke ili atakos vin?''

Denoots, tro nervoziĝis, premis la pedalon por retroiri. Kaj la motoro haltis. Dennots elsaltis kun kranko ĉemane. Li provis refunkciigi la motoron. Malantaŭ li, la policisto stamfis. Deko da strikistoj ilin jam ekvidis kaj ĉirkaŭis.

''Hej,kanajlo! Hej, perfidulo!''


----------------------DAŬRIGOTA------------------



samedi 20 mai 2023

KIAM SILENTAS LA SIRENOJ... (74) - Maxence VAN DER MEERSCH

 

                           La verkisto kun edzino.

Nun li ŝancelpaŝis kun fermitaj okuloj. Li estis lacega. Jes, malgraŭ sia tuta doloro, li bezonis dormi. Pretervole, li frapis ĉe iu pordo por peti helpon. La bato obtuze resonis. Tiam li ekhontis kaj forkuris.

Li serĉis lokon por kuŝiĝi. Ĉie la neĝo amasiĝis kaj daŭre falis. Vane li provis mane viŝi ĝin. Post momento ĝi denove kovris la lokon. Tiam li kuŝiĝis en ĝi. Tio estis milda sed malvarmega. Li sentis, ke li frostiĝas kaj devis restariĝi. Sed li estis tiom laca, ke li fine apogis sin kontraŭ la muro, kun la kapo sur refaldita brako. Kaj li tiele ekdormis. Malrapide, li ŝancelis, perdis ekvilibron, breve vekiĝis, kaj restariĝis. Finfine li sukcesis instinkte fari la necesajn gestojn, starante dormi kun la nudaj piedoj en la neĝo.

En la mateno, li ree vagadis. Li diris al si, ke baldaŭ li falos, pro malsato elĉerpita. Revenis la tento maĉi neĝon. Sed tion li ne plu aŭdacis fari. Dum momento tio kvietigis lin sed poste brulvundis lian stomakon. Ĉio forviŝiĝis el lia menso; nur tiujn ideojn li havis: manĝi kaj dormi. Kvazaŭ aŭtomato, li reprenis la vojiron al sia domo.

Alveninte al strato de Lannoy, ŝajnis al li ke li vekiĝas. La rememoro de tiu nokta sceno, abrupte kaj intense denove elvokita, li refoje eligis dolor- kaj indignan krion. Tiam li returne iris kaj plu marŝis.

Ĝis la oka, li ankoraŭ vagadis. La tagiĝo estis trista, griza, pluvoriska. La gaslampoj daŭre lumigis. Foje el la tegmentoj falis neĝamasoj. La stratoj estis senhomaj.

Tiam, iom antaŭ li, Gervais vidis infanon: ses- aŭ sepjaraĝa etulo, kiu iris al la lernejo, manĝante pantranĉajon. Sur tiu panpeco malaperis ĉiuj kapabloj de Gervais. Venis al li nerezistebla deziro. Li nepre manĝu. Lin turmentegis la vido de tiu pano. De malantaŭe, kvazaŭ besto sekvanta sian predon, li alproksimiĝis la infanon, abrupte ekprenis lian pantranĉajon kaj forkuris.

Li tiom malsatis, ke li tremis, tenante tiun panpecon.

Pli malproksime, li returniĝis. Neniu en la strato, krom la knabo, kiu jam haltis kaj ploris, sur la trotuarrandaĵo.

Tiam, nesciante la kialon, Gervais sentis la homon vekiĝi, funde de sia konscienco. Li estis ja ŝtelinta, li estis la panon depreninta de tiu etulo. Io ribelis en li. Ĉiuj liaj instinktoj de fiereco kaj honesteco ribelis. Ne! Tion li ne povis fari! Li ja malsatmortus sed ne deprenus la pantranĉajon de iu infano!

Li revenis. La knabo daŭre ploris. Gervais altendis lian pantranĉajon:

''Prenu, etulo! Kaj pardonon, nu... pardonon...'', li diris.

Siajn larmojn li mastris por ne plori antaŭ tiu infano.

La bubo rigardis lin, timis pro lia rigardo kaj plejrapide forkuris kun sia pantranĉajo.

Gervais restis tie, tremante. Jen estis tro! Jes, tro da mizero!

Li etendis la pugnon al la ĉielo, kvazaŭ li minacus iun. Kaj li foriris.

Li revenis nun al la strato de Longues-Haies, li estis reiranta hejmen. Li vidis plu nenion, volis pensi nur pri du aferoj: la manĝo, la lito. Li manĝos... Restis raguo: ĝin li flaris la antaŭtagon... Kaj poste, li iros dormi kiel krudulo, ne pripensante!


Li eniris en la korton, malfermis sian pordon.

Matilda troviĝis en la kuirejo, ankoraŭ en sia negliĝa robo. Ŝi jam pasigis angorplenajn horojn sur sia seĝo.

Gervais malrapide elpoŝigis sian kaskedon, pendigis ĝin sur hoko, sidiĝis, streĉis siajn krurojn kaj vunditajn piedojn.

''Gervais...'' humile diris Matilda.
Li ne moviĝis.
''Gervais... ĉu vi malsatas?''
Li kapjesis.

Ŝi surtabligis teleron, plenigis ĝin de raguo, servis glason da ruĝa vino. Kaj Gervais manĝis. Li tro malsatis; li nepre bezonis manĝi malgraŭ ĉio. Li glutis, ploris, tamen zorge viŝis sian teleron per pankrustoj. Tio estis tiom bongusta!

Dum li satiĝis, Matilda ankoraŭ zorgis pri li, tranĉis panon, viŝis liajn piedojn. Ŝi aŭdacis purigi lian vizaĝon per viŝilo. Li jam finmanĝis.

''Mi petas vian pardonon'', ŝi murmuris. ''Mi klarigos al vi, sciu...''

Nenion li respondis, nur faris lacan geston. Malrapide, li zorge stariĝis sur siaj senhaŭtaj piedoj, iris al la ŝtuparo.

''Ĉu vi iras dormi?'' ŝi demandis.

Li klinis la kapon. Matilda serveme sekvis lin.

Ŝi kuŝiĝis apud li. Al Gervais revenis la dolora ideo, ke nun li havas kion li tiel deziris sur la reirvojo: sian domon, bonan manĝon, sian edzinon... Ĉion konsiderinte, tiel estas la vivo: atendi, klopodi, esperi, kaj de l' revita feliĉo nur ricevi groteskan realigaĵon!

Matilda aŭdis lin refoje plori. Tenere, ŝi alproksimiĝis lin. Ŝi oferis al li la rifuĝon de siaj brakoj, sian dolcan kaj malmolan bruston, siajn flekseblajn krurojn... Kaj Gervais tamen posedis ŝin. Li estis manĝinta kaj povis nun akcepti ĝisfinan dekadencon.

Matilda kutime viglis, retiriĝis, ĉar ŝi timis gravedecon. Sed tiufoje, ŝi permesis kompletan sekskuniĝon. Ŝi ja sciis, ke per sia totala ofero, ŝi pli facile reprenos sian edzon, lasante lin ebriiĝi pro volupto.


Fino de l' unua ĉapitro (tria parto).


------------------DAŬRIGOTA-------------

dimanche 19 mars 2023

KIAM SILENTAS LA SIRENOJ ... (73) - Maxence VAN DER MERSCH

 

Dok. el Interreto

Kiel eble plej, li laŭiris la murojn, helpante sin per la mano. Li kalkulis siajn paŝojn, por senkonsciiĝi kaj ne plu pensi. Kontraŭvole, lin obsedis tentaj rememoroj. Li pensis pri sia kuirejo, pri la varma resendo de la ruĝa stovo, pri la eta zumado, kiun faris la brulanta petrola lampo. Li kredis flari en la naztruoj odorojn de manĝaĵoj, tiel precizajn kaj tentajn ĝis svenetigi. Li eĉ memoris la bruojn, la tintadon de la teleroj, kiujn Matilda elprenis el la ŝranko, la unutonan skrapadon de la kulerego turnanta la buterlakton en la fundo de l' marmito sur la stovo. Kaj, meze de sia lacego, li sentis sin preskaŭ ploronta, rememorante nur tiujn familiarajn sonojn, tiel kutimajn en siaj oreloj, kiujn li pensis ke li neniam rimarkis.

Poste revenis la penso pri Matilda. Li vidis ŝin starantan, dum ŝi preparis la vespermanĝon. Ŝi staris dorse al li; en la mallumo, li ekvidis nur ŝian blankan nukon kaj belajn viglajn brakojn... Ŝi estis nun servanta lin, plenigante lian teleron... Ŝi staris antaŭ li, ridetante, freŝa kun siaj frizetantaj malhelaj haroj kaj sia kvazaŭ sanganta karnodika buŝo .
Ha! Kia ĝojo retrovi lian vivkunulinon, ripozi apud ŝi, forgesi lian lacegon kaj trimonatan mizeron, pro senti ŝin varmeta kaj dezirinda...

Gervais retrovis energion. Li frotis al si la vizaĝon per freŝa neĝo, dum li eliris el Mons-en-Baroeul*, kaj tio revigligis lin. Li serĉis purajn lokojn, manĝis iom da tiu blankaĵo, kiu rapide fandiĝis en la buŝo kun glacigusto. En unu poŝon li enŝovis sian kaskedon, kiu nun ŝajnis al li tiel peza kiel kasko.

Kaj li ree ekiradis. Li kantis al si marŝojn, soldatkantojn, dum momenteto, esperante malpezigi sian paŝon. Li vigle laŭtdiris ''Unu, du! Unu, du!'', tute sola, en la silento. Liaj piedoj de vagulo sangis sur la ŝoseo, lasis en la neĝo ruĝajn spurojn rapide heliĝantajn.

Je la unua matene, li atingis la straton de Longues-Haies, la korton de Malkontentaj. Lia domo estis la lasta, en la fundo de l' korto. Kiam li revidis sian pordon, emocio senspirigis lin kaj stultaj larmoj ekfluis el liaj okuloj. Li enŝovis la ŝlosilon en la seruron kaj eniris.

Tuj en la kuirejo forta odoro de raguo eniris lian nazon, kaptis lin ĝis la visceroj. Li alproksimiĝis al la forno ankoraŭ varmeta. Nu! Matilda certe ne havis mankon; vere utilis la laboro de Gervais!

Li blindopalpe serĉis alumetojn kaj ŝanĝis la decidon. Unue, li revidos Matildan. Ŝi verŝajne dormis; li vekos ŝin.

Li supreniris la ŝtuparon, kaj por ne timigi sian edzinon, li vokis:

''Matilda! Estas mi! Mi ĵus revenis...''

Lin respondis terurkrio. Sed li estis eniranta la ĉambron. Unue, li vidis nur la malfermitan fenestron. Meze, en la aperturo svage hela sur la ĉielo, iu viro en ĉemizo estis saltonta eksteren.

Gervais eligis hurlon, bestan krion, kiun li mem ne rekonis. Li impetegis, kaptis la viron per la ĉemizo. Tiam, la aliulo turniĝis kaj frapis lin per fortega kalkanobato meze en la bruston. Gervais falis, tuj relevis sin, refoje impetegis. Sed li ne estis sufiĉe forta. La viro manpremis lin per la kolo, forte pugnobatis lian vizaĝon, surplanken denove ĵetis lin. Kaj, kolektinte siajn vestaĵojn, siajn botojn, siajn armilojn, li malaperis.

Pozzo ― ĉar li estis Pozzo, la fakĝendarmo ― rapidege sin revestis en la necesejo de la korto de l' Malkontentaj. Li sentis sin samtempe kolera kaj amuzita. Oni ĝenis lin en lia plezuro, sed li estis kontenta pri la batado, kiun li trudis al la edzo. Tio estos ja bona rakonto por la kamaradoj.

Gervais restariĝis, palpis sian vizaĝon. Li kraŝis unu denton kaj sangon. Li ploris.

''Gervais! Gervais!'' petegis Matilda apud li, ''aŭskultu, aŭskultu min, mi klarigu...''

Kun hororo, li forpuŝis ŝin. Li malsupreniris en la kuirejon. Denove kaptis lin la bona odoro. Sed pri tio li ne plu pensis nun. Li estis forironta, li foriros ien ajn, malproksime de tiu domo...

''Gervais... Gervais'' plorĝemis Matilda.

Ŝi alkroĉiĝis al li, kun siaj nudaj mamoj ekster la ĉemizo; ŝi odoris la inon, la karnon. Ŝi havis en siaj taŭzitaj haroj la tutan parfumon de la lito kaj de karesoj. Sed ŝin li refoje forpuŝis kun kolerego, kaj li eliris.

Li vagadis sencele en la nokto. Li sentis sin vundita, kun la brusto rompita pro tiu kalkanobato, la vizaĝo ŝveligita kaj misformita. Kolerego, sensenca malamo furiozis en li. Li tiom suferis, ke neniam li opiniis tiom eblas; tiel forte, ke li ŝajne povus morti tie.
Trompita! Batita! Tia estis la reveno, kiun li tiom deziris, por kiu li tiom luktis! Foje, nevolonte, li denove eligis kriegojn de sovaĝa doloro. Kaj li iris tiel, kvazaŭ frenezulo, sub la neĝo, kiu rekomencis fali.

Longatempe, li ne plu sentis sian lacegon. Li trairis kiel somnambulo la stratojn de la urbo, la placon, la stacidomon, la Fosse aux Chênes, la granda Straton. Li troviĝis sur la placo Elisabeth, ĝuste kiam la preĝejo sonoris la duan de l' mateno. Tie li reprenis sian kontrolon, kaj kvazaŭ la konsciencon pri si mem.

Liaj piedoj ne plu portis lin. Li pensis kuŝiĝi en la neĝo, sed alvenis policisto, kiu timigis lin...

Li laŭiris la straton Decrème. Liaj kruroj ŝajnis eluzitaj. Li dolĉe palpis siajn sangajn piedojn. Li marŝis sur la karno, la haŭto ŝirpece foriris. Li apogis sin al iu muro. La irado de policisto, eble la sama kiel antaŭe, foririgis lin denove.

  • Mons-en-Baroeul: urbo, kiu apartenas nun al la metropolo de Lillo.


------------------DAŬRIGOTA---------------

dimanche 15 janvier 2023

KIAM SILENTAS LA SIRENOJ ... (72) - Maxence VAN DER MEERSCH

 

                 Lillo - Strato Nationale (Dok. el Interreto)
 

Dek kvin kilometroj por alveni Lillon. Almenaŭ kvarhora irado. Kaj alveninte, kie li dormos? Ĉar nun li preferis pluiri, ol halti en farmodomoj. Malgraŭ ĉio, kiun li jam suferis, ne plaĉis al li elteni ofendojn.

Kiel li aspektis, barba, kotmakulita, pale malgrasega, kun fuŝitaj ŝuoj, mizera en sia mantelo pluvepaligita, oni konfuzus lin kun iu vagabondo, oni ellasus la hundojn kontraŭ li. Venante de Roubaix, tri monataj antaŭe, jam okazis tia aventuro, malgraŭ ke li estis ege pli pura tiam ol hodiaŭ.

Pluraj aŭtoj preterpasis lin. Kiam li estis lacega, li staris meze de la vojo, gestis per la brakoj, ke oni haltu kaj lasu lin enveturiĝi. Sed oni ignoris lin, iomete flankeniĝis por eviti lin.

Eĉ foje, homoj en hasto, malkontentaj devi malakceli, kriegis insulton. Li aspektis kiel ebriulo, ĉar liaj kruroj ŝanceliĝis pro lacego. Unu fojon, iu juna viro haltis. Sed kiam li ekvidis la vizaĝon de Gervais, li subite restartigis sian maŝinon kaj forveturis.

''Eble pro miaj okuloj'', pensis Gervais.

Li ne konjektis la naŭzan kaj sovaĝan aspekton, kiun donis al li la eluzitaj vestaĉoj kaj lia suferanta mieno.

Li rezignis haltigi la aŭtojn. Granda kamiono de bierfaristo malrapidete preterpasis lin, kaj ankoraŭ donis al li tenton reatingi ĝin por alkroĉiĝi malantaŭe. Sed Gervais estis tro laca. Centon da metroj li iris, sen malpliigi la distancon, kiu disigis lin de la malantaŭa ruĝa lumo de l' veturilo.

Tiam, meze de la pavimita vojo, li stumblis kaj falegis en la koton.

Li restariĝis. Lia koro batadis en la brusto kiel difektiĝanta maŝino. Ĉu eblos pluiri?
Li estis proprasence malsatmortonta, ĉar nenion li manĝis de l' mateno.

Sidante en la neĝo, sur la borderaĵo, li spiregis kelkajn minutojn. La malsekeco trairis lian mantelon, malsekigis liajn lumbojn kaj postaĵon. Sed pri tio li ne pensis. Liaj okuloj malrapide ekfermiĝis. Li estus ja endormiĝonta. La irado de kelkaj ciklantaj laboristoj devigis lin restariĝi. Ĉesinte marŝi, liaj kruroj estis mirinde rapide rigidiĝintaj. Liaj piedoj estis ŝvelintaj kaj doloraj. Starante, li ne plu aŭdacis paŝi. Li singarde movetis siajn membrojn.

''Ne eblos pluiri kun tio'', li kolerege ekpensis.

Ideo venis al li. Li elpoŝigis sian poŝtranĉileton, tranĉis la laĉojn de siaj botetoj. En la ŝveliĝinta karno, la sango pli bone cirkulis. Li denove sukcesis fari kelkajn paŝojn. Kaj tiel li malrapide plumarŝis, sin apogante sur la murojn de domoj, kiam vico da loĝejoj rande staris laŭ la vojo.

Malgraŭ ĉio li tamen antaŭeniris. Je la oka, li alvenis en Lambersart. Antaŭ li rapidegis tramveturiloj, sed li ne havis monon. Li tamen enveturiĝis en unu; lin oni insulte nomis ŝtelulo kaj vigle elveturis, je du haltejoj poste. Sed li gajnis pli ol unu kilometron. Kaj baldaŭ li troviĝis en Lillo.

Trenante la piedojn, li trairis la arbaron de Boulogne. Li devis komplete demeti siajn ŝuojn por daŭrigi. Sen ŝtrumpetoj, li iris nudpiede. La neĝmalvarmo iom kvietigis lin. Li sentis ĝin kraki sub liaj plandoj. Malfacile li kunligis la laĉojn de siaj botetoj, kiujn li portis ĉirkaŭkole.

Alveninte al Esplanade, li diris al si, ke oni eble arestus lin kiel vagulo, se oni vidus lin tiel trairi la urbon. Li volis remeti siajn ŝuojn. Sed ili estis ridinte tro etaj. Liaj piedoj, kiujn li rigardis sub la lumo de gaslampo, lin timigis. Ili estis violetaj sub la koto, grandegaj, tiom ŝvelintaj, ke ne plu vidiĝis la maleoloj. Ili estis nur du senformaj karnbuloj.

''Diable!'', li sakris.''Kion mi ja faros kun tiaj piedoj?''

Li rigardis siajn botetojn. Eble kun disaj entranĉoj... Sed li pli bone elpensis. Per sia poŝtranĉileto, li komplete eltranĉis la ŝuplandojn, konservante nur la ŝusuprojn, kvazaŭ gamaŝoj el drapo. Li tiele surmetis ilin sur siajn maleolojn. Li almenaŭ aspektis piedvestita kaj ne plu suferis.

Malgraŭ ke estis la naŭa kaj duono, la strato Nationale aspektis ankoraŭ tiom vivplena, tiom lukse lumigita, kun siaj stratlampoj, siaj mirinde belaj lumŝildoj, kaj sia fest-etoso, ke Gervais ne aŭdacis pasi tien. Li pluiris tra la bulvardo de Liberté kaj la placo Rihour. Ĉar li jam rezignaciis pri tio. Nudpiediri senpezigis lin. Siajn sesdek kilometrojn li finmarŝos hodiaŭ aŭ krevos sur la strato. Ĉiuokaze li ne eltrovos loĝejon. Kaj pasigi la nokton en la neĝo, sen manĝi... Li mortus antaŭ la mateno.
La lastan etapon li ekfaris: la strato al Roubaix.


---------------------DAŬRIGOTA---------------------



 

dimanche 1 janvier 2023

KIAM SILENTAS LA SIRENOJ ... (71) - Maxence VAN DER MEERSCH

 


 

                           TRIA PARTO

                                     UNUA ĈAPITRO


Gervais, la fiŝvendisto, laboris por iu kultivisto ĝis februaro.

Li troviĝis en Steenvoorde, proksime al Cassel, en granda farmbieno. Oni estis lin dunginta nur por la rikolta tempo de betoj. Sed, ĉar li estis kuraĝa kaj plaĉis al la bienistoj, li estis plu akceptita iom da tempo post la sezonfino.

Ĝi estis malfacila posteno. Kutime nur poloj konsentis fari tian laboron. La vetero estis senfine pluva. Gervais pasigis multe da tagoj ĝisgenue en akvo por ŝlimpurigi la fosaĵojn kaj vicigi drenilojn en la malsekaj herbejoj.

Feliĉe, li estis bone nutrita. La dek frankojn de tagsalajro, kiujn li ricevis, ĉiun lundon li skrupule sendis al sia edzino Mathilda. Per tio, dank'al lia seniĝo, ŝi povis vivteni.

Poste alvenis la neĝoj. Mankis laboro. Iun sabaton, Gervais estis sciigita, ke li laboros sian lastan semajnon. Kaj li foriris la sekvan sabaton por reveni al Roubaix.

Tute mankis al li mono. Ĉe la farmbieno, oni antaŭpagis lin, ĉar la kamparana malfido estis rapide disiĝinta antaŭ lia skrupula honesteco. Kaj ankaŭ tiufoje, sian salajron al Mathilda li estis tuj sendinta.

Do li decidis hejmen piediri. Li planis vojiri en du etapoj: iri ĝis Armentières la unuan tagon, dormi en iu garbejo, kaj fini la iradon la sekvan tagon. Tridek kvin kilometroj hodiaŭ kaj dudek kvin la morgaŭon.

Ĉio glatis ĝis tagmezo. En kvar horoj li piediris la dudek kilometrojn, kiujn disigis lin de Bailleul. Alveninte, li tamen bezonis ripozi iom da tempo. Kvardekkvinjaraĝulo jam ne plu estas junulo. Kaj Gervais sentis sin laca precipe pro la peza laboro, kiun oni demandis de li en la farmbieno. Doloris liaj lumboj. Tamen li estis optimismoplena. Tiu kvarhora irado, kiun li kuraĝe faris, lin rememorigis pri lia juneco. Se li povintus manĝi, ĉio certe irus glate. Sed li havis nek provianton nek monon.

Je la dua, li stariĝis de l' benko, kie li kuŝis, forviŝinte la neĝon. Li trairis la placon de Bailleul, eliris el la urbo kaj plu marŝis al Lillo.

Estis pli malfacile. Post la ripozo, liaj membroj jam malvarmiĝis. La peno fariĝis nun pli peza. Li malrapidis, dorskurbe, kun la nazo en la malferma parto de sia malnova mantelo. Foje la vento ĉirkaŭvolvis lin, haltigis lian marŝon. Dum momento, li malrapidigis sian paŝon, kliniĝis por batali kontraŭ tiu forto, poste iris plu, kun klinita kapo, la ĉapelo mallevita sur la okuloj. Li rigardis la teron je kelkaj paŝoj antaŭ li. Nur fojfoje li relevis la okulojn, por vidi la foran perspektivon de la vojo kaj taksi la trairitan distancon.

Li laŭiris la straton de Bailleul al Armentières, tute rektan longan vojon, platan kaj senfinan.
Ĉe la maldekstra flanko, en malklara nebulo de l' vesperiĝo, desegniĝis la konfuzaj konturoj de la montetoj Kemmel kaj Messines, preter la apuda belga landlimo. Vidiĝis ties senkreskaĵaj deklivoj, la arbaroj detruitaj de la milito, kie apenaŭ ekrekreskis malabunda vegetalaro.

Dekstre, la flandra ebenaĵo, nuda kaj plata, fermita ĉe la horizonto de la ĉiela kurbo.

Neniu arbo. Gracilaj arbetoj laŭ la irvojo; aŭ boskoj ankoraŭ maldikaj, dise ĉirkaŭ farmodomoj el ruĝaj brikoj kun tegolaj tegmentoj.

Sur ĉion, la neĝo estis sian mortotukon ĵetinta.

Ĉio aspektis brile blanka, de ia blanko, kiu malheligis la grizan ĉielon. Kvazaŭ etigitaj, la disaj domoj ŝajnis dikmalaltaj por pli bone subporti tiun neĝŝarĝon. El la kamentuboj leviĝis fumo, preskaŭ same blanka, sur la senbrila fundo de l' ĉielo. Nekutima silento, totala silento, jen kaj jen trairita de hundbojo, aŭ de l' ''Grak! Grak!'' de iu korvo kun malalta peza flugo, tristigis la kamparon.

La vojo, kvazaŭ meze de l' stepo, longiĝis samkiel vojstreko, griza, kota pro glaciiĝinta ŝlimo, kie la aŭtoj lasis longajn sulkojn. Ili malrapidis; oni apenaŭ aŭdis ilin alveni en tia silento. Malpuraj akvogarboj ŝpruĉis de sub la radoj, foje vipofrapis la vangojn de Gervais. Sen eĉ viŝi sin, li pli altigis la kolumon de sia mantelo, kaj plu iradis.

Je la kvina, li estis en Armentières. Jam noktiĝis. Gervais, lacega, serĉis ŝirmejon por ripozi. Ĉio estis trempmoligita de fandiĝinta neĝo. Nek unu benko, nek unu porĉo. La urboj estas senkompataj al mizeruloj.

Malrapide, trenante la krurojn, Gervais decidis daŭrigi la vojiradon. Ekstere, en la kamparo, li eble trovos gastigeman farmodomon.
Li pasis antaŭ la stacidomo, sekvis la straton laŭlonge de la fervojo, trairis la traknivelpasejon de l' akcizejo. Preterpasinte la lastajn domojn, li retroviĝis sur la granda vojo, inter la kampoj.

Momente lin malkuraĝigis reiri en tiun malhelon, pli malklaran, nun kiam liaj okuloj alkutimiĝis al la urbaj lumoj. Poste revenis lia vidkapablo. Denove li ekdistingis tiun blankecon de neĝnokto, tiujn kotonblankajn kampojn, kiuj ŝajnis speguli foran bluetan palecon, sub la nigra ĉielo. Temp' al tempe, aŭtoreflektoroj eklumigis ĉe la fundo de l' horizonto nedaŭran aŭroron.

NB: Steenvoorde (prononcu: 'stenvord), Cassel (pr: 'kasel), Bailleul ( proksimume: 'bajel), Armentières (prok.:'armen'tier) estas urbetoj en norda Francio, inter Dunkirko kaj Lillo, ne malproksime de la belga landlimo.


-------------------------DAŬRIGOTA-----------------------




vendredi 16 décembre 2022

KIAM SILENTAS LA SIRENOJ ... (70) - Maxence VAN DER MEERSCH

                       Maxence Van der Meersch
 

Poste, Ludoviko Drouvin senhonte konfesis, ke antaŭ ĉio precipe gravis tio: fuĝi. Li troviĝis meze de l' batalo. Li sekvis Ĵak-on, kiu, antaŭ li, pugno- kaj piedfrapis por trabati al si la vojon.

Unu ĝendarmo ekkaptis Drouvin per la maniko, vigle kuntiris lin kaj fortege frapis lian kapon. Drouvin piedbatis lin en la subventron. La viro ellasis lin kaj retroiris, ambaŭmane tenante sin, kurbadorse, ĝemante.

Siaflanke Ĵak kontraŭbatalis du ĝendarmojn. Li vokis:

''Ludovik'! Ludovik'!'' per voĉo raŭkiĝanta pro siaj penoj.

Oni fortrenis lin.
Ludoviko tuj forgesis sian planon fuĝi. Kun kvar aŭ kvin aliuloj, li impetis por helpi. Iu lin ĉirkaŭpremis de malantaŭe, levis de la tero kaj forprenis malgraŭ liaj baraktoj. La kamaradoj fuĝis ĉiuflanken. Restis nur dekduo da homoj, kiujn vigle atakis la ĝendarmoj.

Tamen Dauchy estis Ĵak-on liberiginta. Kaj dum momento la junulo rezistis al ĉiuj. Li subpiede retrovis la martelon de Boli, ekprenis ĝin ambaŭmane, faris teruran svingadon. Oni provis kontraŭbatali per karabeno-kolboj, sed la peza ilo forkaptis tiujn el la manoj de la ĝendarmoj, kaj dispecigis ilin.

''Daŭrigu ! Daŭrigu !'' kriegis Drouvin, ankoraŭ firmtenita, kiu freneze baraktadis.

Iu mano trudsilentigis lin. Li mordis ĝin; kiel repagon, li tuj ricevis rektan frapon en la ventrokavon, kiu tute senspirigis lin.

''Aj..!'' li singultis.

Li subfleksiĝis inter la brakoj, kiuj firmtenis lin. Li sentis sin svenonte pro la doloro. Oni portis lin al la ĉelveturilo. Sed antaŭ sveni, li ankoraŭ havis tempeton por vidi. Subite, Ĵak estis frapita plenvizaĝe per terura kolbobato. Li ŝanceliĝis, faligis la martelon. Li surgenuen falis, antaŭen etendis la manojn, kaj malrapide sinkis, kvazaŭ batmortigita bovo.

Sinjoro Barbelot, polickomisaro, ĉeestis la aferon. Jam iu aŭtomobilisto venis alarmi, ĉirkaŭ la kvina horo vespere: strikantoj, kuniĝintaj laŭ la strato al Menin, atendis la pasadon de aŭtobusoj, por mistrakti la belgojn. Lin mem oni haltigis.

Tial la ĝendarmaro povis alveni ĝustatempe por malebligi la ekfajrigon de l' aŭtobuso.


La interbatiĝo ĉesiĝinta, la strikantoj fuĝintaj, oni kolektis la viktimojn. Kelkaj ĝendarmoj estis vunditaj, unu per piedbato en la ventron, alia per mordo en la brakon, tria per martelfrapo sur la ŝultron. Iliaj kamaradoj senvestigis ilin, palpis la kontuzojn, pansis la vundojn.

''Tamen, kiaj fiuloj!'' diris unu el la vunditoj. ''Kion do ni faris al ĉiuj tiuj homoj?''

Ili ne reagis. Tio estis ja ilia profesio: estigi ĉe ilia paso sarkasmojn, malfavorecon, malamon de ĉiuj, eĉ de riĉuloj; iri de ribelo al ribelo, kaj, kiel ili diris, ''recevi sur la faŭkon''. Tamen, ili ne estis pli malbonaj ol aliaj. Necesas homoj kiel ili por ordon meti. Kaj ĉiu perlaboras siajn vivrimedojn laŭ sia povo. Fakte, post tiuj batoj, ĉiuj havis pli malpli la impreson de iu maljusta fatalo.

Restis kvar strikantoj surgrunde. Du el ili rapide rekonsciiĝis. Du aliaj ne plu spiris. Unu estis strangolita. Grandega premspuro markis lian gorĝon. La alia, kuŝante oblikve sur la ŝoseo, surventre, kun la vizaĝo flanken turnita, havis la tempian oston kavigitan per kolbofrapo. Sub lia kapo, la tero fariĝis ruĝa. Liaj grasaj haroj algluiĝis, kaj lia vango aspektis kvazaŭ sangovernisita.

Tre embarasita, Sro Bardelot rigardis tiujn du korpojn. Tio okazigos skandalon, morgaŭ en la gazetoj. Eble estus pli saĝe silenti pri tio, eĉ se necesos klarigi la aferojn post la striko. La strikantoj ne eksciu, ke estas pluraj viktimoj, alie okazus tumulto. Sro Bardelot jam imagis, ke tiujn korpojn oni promenos sur ĉaretoj tra Roubaix, Tourcoing... Ribeloj, kriegoj por venĝo... Sangon sango vokas...

Ne, sendube necesis kaŝi tiujn kadavrojn. Tiun vesperon, li iros al Lillo por klarigi la aferon. Lin pravigos la prefekto. Fakte, oni jam sendis al li ordonon: kiel eble plej silenti, malfidi la gazetistaron, eviti ĉiun kaŭzon de problemo.

Jes, estos preferinde ilin kunpreni al Lillo kaj sekrete entombigi. Se hazarde io sciiĝus, oni ĉiam povus malkonfirmi.

Alvenis polickamioneto. Oni enmetis la viktimojn. Iu fortika ĝendarmo surgenuis apud unu, prenis la femuron, la brakon, ĉirkaŭ sia kolo pasigis lin, kaj, kiel oni instruis dum la ekzercado, levis la korpon, kun ties pendantaj membroj kaj kapo.

Tiel la korpo de Ĵak estis portita sur la ŝultroj de iu ĝendarmo, kiu indiferente relevis lin, same kiel li antaŭe frapis sen malamo, ĉar tio estis lia profesio.

                                     FINO DE LA DUA PARTO

 

------------------DAŬRIGOTA----------------


 

mardi 29 novembre 2022

KIAM SILENTAS LA SIRENOJ ... (69) - Maxence VAN DER MEERSCH

                                         La verkisto
 

Malproksime, du reflektor-lumfaskoj, kiel steloj, trapikis la naskiĝantan krepuskon.

Same kiel ĉiuj, Ĵak kaj Ludoviko Drouvin eliris el la fosaĵo. Alvenis veturilo. Oni haltigis ĝin. Tiu estis turisma aŭto. Oni eraris.

Oni denove malsupreniris en la fosaĵojn, dum la aŭtomobilo forveturis kaj reprenis sian kurson tra la pluvo.

Tuj Ĵak revenis al Drouvin.

''Nu, patro Drouvin, kio fariĝis el ŝi nun?'', li demandis.

''Mi ne scias, mi jam diris'', rediris Ludoviko.'' Oni rakontas, ke ŝi ne forlasis la kvartalon, kaj punkto. La patrino ne plu volas scii pri ŝi. Tial, mi ne serĉis ŝin... Kial? Ĉu vi iros revidi ŝin?''

''Mi ne aŭdacus'', flustris Ĵak.

''Tion mi komprenas'', diris Ludoviko. ''Vi agis kiel kanajlo. Kial vi faris tion?''

''Mi jam diris al vi, Ludoviko; mi havas edzinon, infanon... Pri la virino, fakte mi fajfas. Ŝi malbone kondutis; nenion ŝi povas diri. Mi havas pruvojn: ŝi estas la unua, kiu komencis. Neniam plu ni kunestos. Mi ne plu povas ami ŝin. Sed mian infanon, mi tamen ne lasu malsatmorti, ĉu?''

''Prave'', konsentis Ludoviko Drouvin.

Li pripensis.

''Tamen'' li pludiris, ''tio ne estis motivo. Vi ne devintus forlasi mian filinon pro tio. Ankaŭ ŝi havas infanon de vi. Oni sin aranĝas en la vivo.''

''Sin aranĝas?''

''Kompreneble. Sufiĉis rakonti la aferon al Laŭra; klarigi, ke vi foriris sed revenos temp' al tempe... Vi tamen estus kun ŝi, partigus vian vivon, unu tagon ĉe unu, unu tagon ĉe la alia. Via filineto grandiĝus. Poste, vi povus resti kun Laŭra, se veras, ke vi pli amas ŝin...''

''Ŝi ne konsentus'' diris Ĵak. ''Vi ja scias, ke ŝi ne konsentus.''

''Ĉu Laŭra? Ŝi sufiĉe amis vin por konsenti. Nu, plej volonte ŝi partigus ol nenion havi! ''

Ĵak akre rigardis al Drouvin, kvazaŭ dubante. Oni opinius, ke li ne ekpovas kredi.

''Ĉu vi certas?'' li ankoraŭ demandis.

''Mi tute certas!''

Tiam Ĵak vigle frapis sur lian ŝultron per frapo, kiu esprimis lian ekzaltiĝon kaj la subitan esperon de feliĉo, kiu plenigis lian animon.

''Dio mia! Mi reiros! Jes, patro Drouvin, mi reiros!''

Ĝuste tiam alvenis la aŭtobuso. Oni preskaŭ lasis ĝin pasi. La ĝenerala laceco, tiu longa atendado sub la pluvo, jam malatentigis ĉiujn. Drouvin kaj Ĵak subite vidis la kamaradojn kuregi, Boli ĉe la kapo kun sia forĝista martelo enmane.
Siavice, ili eliris sur la ŝoseon.

La aŭtobuso rapidegis. Verŝajne, la ŝoforo jam aŭtaŭsentis la atakon, ekvidante ĉirkaŭ li ĉiujn tiujn nigrajn siluetojn.
Oni devis flankeniĝi. Oni sakris, oni kriegis. 

Sed, starante meze de la vojo, Dauchy sentime atendis. Li lasis la veturilon veni al li. Kaj, trafe en la ventoŝirmilon, li ĵetis grandegan brikon. La ŝtono rompis la glacon, kiu enfalis. Oni aŭdis timkriegojn. Kaj ekpluvis aliaj brikoj. La aŭtobuso haltis. Oni impetegis tien.

Ĝi estis plenŝtopita de belgaj laboristoj, viroj kaj virinoj. Pluraj estis vunditaj de la ŝtonoj aŭ glacorompaĵoj. La virinoj akre kriegis. La ŝoforo, blindigita de l' sango, kiu fluis sur lia frunto, provis viŝi sian vizaĝon per naztuko. Lin oni deĵetis de lia sieĝo kaj batregalis. Ĉiuj laboristoj en la aŭtobuso estis elĵetitaj sur la ŝoseon. La viroj jam ekvolis rezisti. Sed oni estis je tri kontraŭ unu. Oni senkompate bategis ilin. Oni deprenis de la virinoj ilian paketon de ŝmiritaj pantranĉoj, kaj ilin vangofrapis. Tio sufiĉis por ilin timegi kaj blekigi kvazaŭ buĉataj kortobirdoj ''Jesuo Maria!'', kaj alpreĝojn en la flandra lingvo.

''Reiru hejmen, aro da Flahutoj!* Aĉaj flandroj! Panŝtelistoj! Labor-forvendistoj!''

Ili dise forfuĝis. Oni konfuze vidis ilin forkuri sub la pluvo, en la mallumo, direkte al Halluin** kaj la landlimo.

Nur la ŝoforo, sidante sur limŝtono, ne foriris. Li daŭre viŝis siajn okulojn, al kiuj algluis la sango. Li ne foriros sen sia veturilo. Ĝi estis ja sia, ĝin li estis kredite paginta, per tridek monatoj de pacienca ŝparado; per ĝi li perlaboris sian vivon transportante laboristojn.

''Forkuru!'' oni kriis al li.

Oni skuis lin, oni batpuŝis lin. Sed li ne moviĝis. Li volis sian aŭtobuson. Se ne, li fajfis, ke oni frakasu lian vizaĝon.

''Vian aŭton oni bruligos, aĉa pigrulo!'', insultis Boli.

Li alproksimiĝis al la kapoto, malfermis ĝin, jam ekflamigis sian fajrilon por ekbruligi la karburilon. 

Ekkrio igis lin relevi la kapon de sub la kapoto:

''Ĝendarmaro! Ĝendarmaro!''

Kaj, surprizata, Boli ankoraŭ ne maltenis sian brulantan fajrilon, kiam li estis kaptita je la kolo kaj vigle trenita al veturilo kun kraditaj fenestroj.

Galope, per mallumo kaŝitaj, ĵus alvenis la fakĝendarmoj kun la ĉelveturilo.

Ili estis je dek kvin, bone armitaj. Belaspektaj viroj.
Oni rekomencis batali.

 

*Halluin = franca urbeto tuj apud la belga landlimo.

**Flahuto (Flahute) = slanga vorto por paroli pri belga flandro.


-------------------DAŬRIGOTA------------------

dimanche 13 novembre 2022

KIAM SILENTAS LA SIRENOJ ... (68) - Maxence VAN DER MEERSCH

  
       Roubaix : strato de l' Epeule (dok. Internet)

 Pluvegis sur la granda vojo de Menin* al Lillo, kie, tiun posttagmezon, oni atendis la aŭtobusojn.

Ĉiuj tiuj de Roubaix kaj Tourcoing jam kuniĝis ĉe la stratangulo de l' Bruna Pano. Oni estis trairinta Roncq**.

Kaj nun, en la fosaĵoj ambaŭflanke de la ŝoseo, sub falanta pluvego, oni atendis la alvenon de la veturilegoj, kiuj, ĉirkaŭ vesperiĝo, devos venigi la belgajn laboristojn.


Multaj venis de l' strato Longues-Haies, interalie Drouvin kaj Dauchy, kaj ankaŭ Boli, kiu trafe maltrafe armiĝis per forĝista martelo.

Nun, Drouvin en sekeco sub sia malnova pluvmantelo pacience atendis, kurbadorse, rigardante la akvon fali sur la kampojn. La argilo estis trempmoligita. Flakegoj stagnis sur la tero. Baldaŭ eknoktiĝos; neniu parolis.

Dorsapogite al arbo, sur la trotuaro, iu gvatanto kontrolis la vojon.
Ne sciante kial, Drouvin pensis pri la tranĉeoj, kie li travivis kvardek monatojn.


Iu surŝultren frapis lin. Turninte sin, li surpriziĝis malgraŭ sia kutima kvieteco. Li rekonis Ĵak-on antaŭ li, enkolumigitan en verdeta mantelego, kun kaskedo sur la okuloj.

''Ĉu vi? Kion vi faraĉas ĉi tie? ''

Li ne bone sciis kiel konduti. Li estis pli surpriza ol kolera. Kial tiu junulo venis paroli kun li? Nu, li havis aplombon!

''Mi venis por la aŭtoĉaroj'', klarigis Ĵak. ''Oni petis volontulojn en Epeule. Ĉu ankaŭ en Longues-Haies?''
''Jes.''

Ĵak ne aŭdacis rigardi al Drouvin en la vizaĝon. Ŝajne, ankaŭ li sentis sin malkomforta.

Li venis apud Drouvin por paroli pri Laŭra; lin pelis la bezono ekscii, ricevi novaĵojn. Sed nun, li ne plu aŭdacis.

Estis Ludoviko Drouvin, kiu la unua atakis.

''Vi estas ja senĝena!'' li diris. '' Mi demandas min, kiel vi aŭdacas montri vin! Ĉu vi opinias, ke vi bone agis kun ni?''

Li volis koleri sed ne povis. La kvieteco de Ĵak, kaj ia trista graveco, kiun la junulo konservis, impresis lin kontraŭvole. Malgraŭ sia malrapida mensvigleco, li komprenis, ke en tiaj aferoj, fakte antaŭ ĉio respondecas fatalo.

''Mi scias, Ludoviko, mi malbone agis, tion mi scias. Sed, nu, mi estis edziĝinta... Infanon mi havas, filineton... Ŝi malsatis sen mi. Kiam Popol mortis, mi ne povis kontraŭstari, tien mi devis reiri.''

Li ne senkulpiĝis, nur klarigis per laca tono. Oni divenis, ke fakte li estis ankaŭ suferinta.
''Jes, oni eksciis ĉion tion...'', diris Drouvin.

Kaj li, kiu iam intencis ''konvene regali'' Ĵak-on, diris konsolajn vortojn:
''Oni tamen komprenis, sciu..''

Serioze, ili sin rigardis unu la alian. Kaj Drouvin levis la ŝultrojn, kvazaŭ dirante: ''Tiel estas la vivo...'', dum Ĵak kapjesis.

Ĉirkaŭ ili, daŭre pluvegis. La premnuba ĉielo malheliĝis pro plombgrizaj nuboj. Ventblovoj trairis la nigrajn arbobranĉojn, fluetantajn sur la homkapojn. Subpiede, la argilo plaŭdis. Kurbadorse, iuj viroj parolis, per mallongaj vortoj, interrompitaj de silentoj. Kaj antaŭ iliaj okuloj, la akvo disfluetis el iliaj malnovaj kaskedoj.

''Kio pri Laŭra?'' finfine demandis Ĵak.
''Laŭra? Nu, ŝi foriris.''

''Ĉu foriris?''
''Ĉu vi ne sciis?''

''Mi neniam eksciis.''

''Jes, ŝi foriris.''

''Kien? Kial?''

''Kien, mi ne scias. Ŝi kverelis ĉe ni. Precipe kun la patrino...Tiam, nu, ŝi foriris...''

''Kun Fernanda ŝi kverelis, ĉu? Kial do?''

''Ne estas malfacile kompreni. La patrino admonis ŝin pro la infano.''

''La infano! Kiu infano?''

Tiam, Ludoviko Drouvin malamike rigardis Ĵak-on. Al li ne plaĉis, ke oni primoku lin.

''Kio! La infano!'', li diris pli laŭtvoĉe, ĉar en li ekkreskis kolero. ''Kio, kiu infano? Sed la via, kompreneble. Ne de aliulo!''

''Ĉu la mia?''

Ĵak ekprenis la manon de Ludoviko Drouvin:

''Ludoviko, Ludoviko, diru al mi; nenion mi scias, neniam mi revidis Laŭran, neniun... Nenion mi scias! Nu, Laŭra havas infanon, ĉu?''

''Vi ja scias, ke ŝi gravediĝis.''

''Ĉu gravediĝis?'' … rediris Ĵak, ''ĉu gravediĝis..?!''

Ludoviko, ankaŭ kortuŝita, demandis:
''Nu, tamen vere, tion vi ne sciis?''

''Neee'', diris Ĵak, ''tute ne, tion mi ne sciis! Tion ŝi ne diris al mi...''

Kaj li viŝis siajn okulojn, deturnante la kapon.


Sed sur la ŝoseo, ekkuris iuj viroj.

''Jen ili alvenas ! Jen ili alvenas !''


* Menin = belga urbeto.
** Roncq = urbeto apud Lillo.


-------------------DAŬRIGOTA------------------